Μικροί ρόλοι

Κομπάρσοι. Aυτή η λέξη, φέρνει πάντα συνειρμικά στο μυαλό μου το ''Αυγό'' του Ασκενάζι. Στο διήγημα αυτό, ένας φαινομενικά ασήμαντος άνθρωπος στη ζωή του νεαρού ήρωα, γίνεται τελικά ο πιο σημαντικός της πρωταγωνιστής. Ο Ασκενάζι αγγίζει διακριτικά το πώς οι άνθρωποι έρχονται τυχαία στις ζωές μας, μένουν και φεύγουν από αυτές. Πάντα τόσο απλά και τυχαία. Easy come, easy go - τα έχουμε ξαναπεί αυτά. Έτσι πάει στη ζωή.

 

Εμένα όμως δεν μ' αρέσουν οι κομπάρσοι. Γιατί και οι κομπάρσοι κάποιο ρόλο οφείλουν να παίζουν. Είναι κάτι σαν τους Βαρβάρους. Βρίσκονται εκεί για να μη φαίνεται άδεια η σκηνή. Για να μην τριγυρίζει μόνος του ο ήρωας. Όμως όσοι ηθοποιοί μπαίνουν στο ρόλο του κομπάρσου, συμβαίνει επειδή δε μπορούν να πάρουν εξ' αρχής έναν ρόλο κεντρικό. Αυτό είναι δεκτό. Τι γίνεται όμως όταν συνεχίζουν την καριέρα τους παραμένοντας για όλη τους τη ζωή κομπάρσοι; Όχι μόνο στο ίδιο έργο, αλλά σε πολλά. Και τι γίνεται αν τελικά ο κεντρικός ήρωας του παραμυθιού μετατρέπεται σε κομπάρσο - κομπάρσο για κάποιους άλλους; Ένα ερώτημα που στριφογυρίζει ακόμη πιο πολύ στο μυαλό μου, είναι το πώς εξελίσσονται τα πράγματα όταν το σκηνικό παύει να είναι η ξύλινη σκηνή ενός θεάτρου ή ένα καρέ κάποιας ταινίας, και το φόντο του έργου γίνεται η πραγματικότητα, και το έργο το ίδιο η ζωή. Η ζωή η δική μας, του διπλανού, του παραδίπλα.

 


Από όσους έρχονται στη ζωή μας, δε μένουν όλοι. Αυτό δεν είναι πρόβλημα. Δεν είναι, όταν δε μας ταιριάζουν ή δεν τους ταιριάζουμε - αν οι κομπάρσοι δε μπορούν να συμμορφωθούν με ένα συγκεκριμένο σενάριο, πρέπει να βρουν ένα που να τους ταιριάζει. Το σενάριο αντίστοιχα πρέπει να διαλέγει προσεκτικά τους κομπάρσους που θα πλαισιώσουν τον ήρωα. Και στην περίπτωσή μας το σενάριο το γράφουμε εμείς. Συχνά όμως ο κομπάρσος που περνά από τη ζωή μας, αφού δεν είναι υποχρεωμένος να παραμείνει μέχρι το τέλος του έργου, μιας και δε πληρώνεται, βλέπει φευγαλέα και επιφανειακά τη δική μας υπόθεση (και μάλιστα συχνά όχι ολόκληρη) και ελεύθερα αποχωρεί. Αδειάζει τη σκηνή μας, έχοντας καθίσει πολύ λιγότερο από ότι υπολογίζαμε εμείς ή ακόμη κι ο ίδιος.

 

Για να διαλέξεις τους κατάλληλους ηθοποιούς για τον κάθε ρόλο, πρέπει να κάνεις ακρόαση μόνο μια φορά. Το ζήτημα είναι πως δεν αρκεί να τους επιλέξεις εσύ και το σενάριό σου, αλλά θα πρέπει να σε επιλέξουν και εκείνοι. Γιατί το θέατρο μπορεί να είναι και ζωή, όμως η ζωή δεν είναι πάντα θέατρο.

 

Τι γίνεται αν εκείνοι δε σε διαλέγουν; Και τι αν δε σε διαλέξουν ποτέ; Και ο πρωταγωνιστής αναγκάζεται να απαγγέλλει αποκλειστικά μονολόγους όποτε βγαίνει στη σκηνή. Πώς να σηκώσεις το βάρος ενός συνεχόμενου μονολόγου; Έχεις τόσους θεατές να πείσεις, στηριζόμενος μόνο στον εαυτό σου και στη δύναμη του κειμένου; Ίσως τελικά είμαστε όλοι - κομπάρσοι και πρωταγωνιστές - εύθραυστα γυάλινα ζωάκια. Καλοσμιλεμένα πορσελάνινα αλογάκια, δυνάμει ελεύθερα. Γυάλινα αλογάκια φυλαγμένα καλά σε εκείνο το πατάρι που πάντα κάποιοι άλλοι βγάζουν στο φως και επεξεργάζονται - με τη διαφορετική οπτική που έχει ο καθένας τους. Γιατί είτε ως θεατές είτε ως παρατηρητές, αντιλαμβανόμαστε τον χαρακτήρα κάθε έργου διαφορετικά, και ο καθένας εκλαμβάνει ένα διαφορετικό νόημα από το ίδιο έργο.


Όμως τα αντικείμενα δεν έχουν την ίδια σημασία για τον ήρωα ή τον κομπάρσο. Τα πράγματα εξαρτώνται από τη θέση που έχεις εσύ σε σχέση με αυτά. Σημασία έχει το πώς τα προσεγγίζεις, τα αντικείμενα και τους άλλους ήρωες, είτε είσαι κομπάρσος είτε ο βασικός ήρωας του δικού σου έργου. Και οι θεατές δεν έχουν πάντα σημασία. Ή μάλλον δεν έχουν όλοι οι θεατές σημασία. Κάποιοι θεατές μπορεί να πάρουν την πρωτοβουλία, να μπουν και αυτοί - ίσως και απρόσκλητοι - στο έργο σου, και από κομπάρσοι να γίνουν σημαντικοί ήρωες ή και συμπρωταγωνιστές σου. Την ίδια ώρα, κάποιοι άλλοι θεατές χειροκροτούν παγερά, αδιάφορα, κι ύστερα φεύγουν χωρίς να δώσουν καμία σημασία στο έργο που παρουσιάστηκε μπροστά στα μάτια τους.


Τα βασικά χαρακτηριστικά του ήρωα, καθοδηγούνται από ένα δοσμένο σενάριο, ένα σκηνικό, στο οποίο ο ήρωας έχει ελάχιστη επιρροή. Μέχρι εδώ ταυτιζόμαστε με το θέατρο. Στη ζωή όμως οι πράξεις και απόψεις του ήρωα, οι σκέψεις του και η ψυχοσύνθεσή του, επηρεάζονται και μεταβάλλονται όχι μόνο από το περιβάλλον μέσα στο οποίο δρα, αλλά και από τις συμπεριφορές των άλλων, συμπρωταγωνιστών, απλών ηρώων και κομπάρσων. Και το πρόβλημα δημιουργείται όταν οι συμπεριφορές αυτές επηρεάζουν τον πρωταγωνιστή πάρα πολύ. Όταν τον απομακρύνουν από το δρόμο του και τον γεμίζουν αμφιβολίες, κάνοντάς τον να ξεχνά πως το σενάριο στο έργο - στο δικό σου έργο - το γράφεις εσύ, και πως όλα είναι ρευστά.


Ως κεντρικός ήρωας και έχοντας τον τελευταίο λόγο για το πώς θα διαμορφώσεις το σενάριο σου, κρατάς τους ήδη υπάρχοντες ήρωες και κάποιους ταλαντούχους κομπάρσους και συνεχίζεις. Όσο για εκείνους που έρχονται απλά για να δοκιμάσουν την τύχη τους στη δική σου σκηνή, δεν πρέπει να στεναχωριέσαι αν τους χάνεις. Όταν ασχολείσαι σοβαρά με το θέατρο, δε μπορείς να το αντιμετωπίζεις τυχοδιωκτικά. Δεν πρέπει και δεν του αξίζει. Ούτε σε ήρωες σαν εσένα αξίζουν τέτοιοι κομπάρσοι. Γιατί λοιπόν να ενθουσιάζεσαι όταν έρχονται και να στεναχωριέσαι όταν τέτοιοι σού φεύγουν; Οφείλεις απλώς να τους αντιμετωπίζεις με σεβασμό, αλλά πριν να σέβεσαι το κείμενο και το σενάριο σου. Έτσι κάνει ένας σωστός ηθοποιός.


Γιατί και εσύ ως ήρωας τους έχεις ανάγκη, αλλά και εκείνοι ως κομπάρσοι σε έχουν ανάγκη για να πλουτίσουν τις αποσκευές τους με σενάρια από διαφορετικές παραστάσεις και σκηνοθετικές οδηγίες, και να συνεχίσουν - σαν άλλοι ήρωες και κομπάρσοι - όπως κι εσύ, πλουσιότεροι το ταξίδι μέσα στη ζωή. Στη ζωή και στο θέατρο.

 

Γιατί ίσως όλοι να χρειαζόμαστε μια Λώρα τελικά. Μια Λώρα να γοητεύεται από μας, να μας περιεργάζεται με ενδιαφέρον, να θαυμάζει τις γυάλινες λεπτομέρειές μας και να μας προσέχει για να μη σπάσουμε.

 

 

The Best United Kingdom Bookmaker lbetting.co.uk Ladbrokes website review