Γυναίκες & τέχνη - Leonora Carrington

Μυστικισμός, τέχνη και γυναίκες

 

Σήμερα και εδώ βρισκόμαστε σε έναν κόσμο και μία εποχή στην οποία το υπερουράνιο, το υπερφυσικό και το πνευματικό κομμάτι των ανθρώπων έχει πλέον ξεχαστεί ή απλά δεν αντιμετωπίζεται όπως παλιότερα.


Αν και είναι τέτοια η κατάσταση, όλοι έχουμε ζήσει και αισθανθεί στη ζωή μας κάποιες στιγμές τις οποίες δεν μπορούμε να πούμε πως μας φάνηκαν τυχαίες. Τα όνειρα καθημερινά μας τριγυρνούν και μας απασχολούν. Γνωρίζουμε πως το μυαλό μας είναι αυτό που μας τα δείχνει, άρα σημαίνει πως έχει άμεση σχέση με την ψυχολογία μας και το υποσυνείδητό μας.

 

Υπάρχουν άπειροι τρόποι επεξήγησης των συμπτώσεων και των ονείρων, αλλά κατά βάθος ξέρουμε εμείς οι ίδιοι τι σημαίνει το κάθε γεγονός για εμάς τους ίδιους. Το μόνο πράγμα που δεν μπορούμε να αρνηθούμε είναι τ' ότι στη ζωή μας το υπερφυσικό υπάρχει, μας γεμίζει και μας απασχολεί. Γι' αυτό και είναι επίσης ενδιαφέρον να παρουσιάσουμε κάποιες προσωπικότητες οι οποίες τον περασμένο αιώνα ασχολήθηκαν με αυτό το κομμάτι της ζωής που σήμερα είναι τόσο υποτιμημένο.

 

Leonora Carrington (1917-2011)

 


Γεννημένη στην Μεγάλη Βρετανία, ήταν Μεξικανή ζωγράφος του υπερρεαλισμού, ήταν από τις τελευταίες καλλιτέχνες του κινήματος αυτού τη δεκαετία του '30, ενώ το '70 ήταν μέλος της ίδρυσης του Γυναικείου Κινήματος Απελευθέρωσης στο Μεξικό. Από μικρή εκπαιδεύτηκε από καλόγριες και εκπαιδευτές, αλλά εξαιτίας της άτακτης συμπεριφοράς της την έδιωξαν από δύο σχολεία, ώσπου την έστειλαν οι γονείς της στην Φλωρεντία. Εκεί βρήκε την έμπνευση και κλίση προς την τέχνη του σουρεαλισμού, την οποία απέκτησε βαθύτερα στο Λονδίνο από το 1936. Ταξίδεψε σε διάφορες χώρες όπως Γαλλία και ΗΠΑ, και εν τω μεταξύ απέκτησε μία σχέση με τον Γερμανό ζωγράφο Max Ernst. Τα προβλήματα ξεκίνησαν όταν κατακτήθηκε το Παρίσι από τους Ναζί και ύστερα από ένα χρόνο, αφού το ζευγάρι συμμετείχε στο αντιφασιστικό κίνημα, ο ζωγράφος κρίθηκε εχθρός της κυβέρνησης του Βισύ και με τις πιέσεις η Leonora οδηγήθηκε σε ψυχολογικές αναταράξεις.

 

Ήταν μία εποχή στη οποία, όπως αναφέρει η ίδια, αισθάνθηκε απλά νεκρή, και γι' αυτό ύστερα άλλαξε τελείως η ζωή της και ο χαρακτήρας της. Χαρακτηριστικός αυτής της περιόδου είναι ο πίνακας Down Below, τον οποίο μπορούμε να δούμε ως εμφάνιση των εσωτερικών δαιμόνων της, κριτική και συμπέρασμα που της ίδιας δεν θα της άρεσαν, αφού όπως έλεγε δεν θα πρέπει να ψυχολογήσουμε τα έργα της.

 


Αυτά τε γεγονότα την ανάγκασαν να φύγει στην Ισπανία, Πορτογαλία μέχρι να καταφέρει να φύγει, μαζί με τη βοήθεια του Renato Leduc (Μεξικανός συγγραφέας και ποιητής), στο Μεξικό το 1942. Εκεί ήρθε σε επαφή και με άλλους καλλιτέχνες. Αφού χώρισε, παντρεύτηκε το 1943 τον Chiki Weisz (φωτογράφος και διαχειριστής του σκοτεινού δωματίου του Robert Capa).

 

 

Στα έργα της αναπαριστά τα όνειρά της, εικόνες που παρουσιάζουν μία άλλη πλευρά της ανθρώπινης ψυχής. Εικόνες και αναπαραστάσεις της άλλης αλήθειας που υπάρχει μέσα μας και ανάμεσά μας. Συμβολισμούς, όνειρα, χρώματα και υπερανθρώπινα επίπεδα. Συχνό θέμα των σουρεαλιστών, προσωπικό ύφος της Leonora.

 

Ως φεμινίστρια που ήταν στράφηκε πολύ το ενδιαφέρον της στην παρουσία της γυναικείας σεξουαλικότητας, όπως την είχε βιώσει και η ίδια, μέσω των χαρακτηρισμών της σεξουαλικότητας αυτής από πλευράς των ανδρών του σουρεαλισμού. Παράλληλα με αυτό τον τομέα, ασχολήθηκε και με τον μαγικό ρεαλισμό και την αλχημεία, χρησιμοποιώντας συμβολισμούς και λεπτομέρειες της ζωής της.

 

 

Οι εικόνες της είναι γεμάτες φανταστικά πλάσματα που την συνόδευσαν όλη τη ζωή της, από τα διηγήματα της παιδικής της ηλικίας, τα όντα και τις νεράιδες των κέλτικων λαϊκών ιστοριών. Όλα αυτά τα στοιχεία εκπροσωπούσαν και τον ίδιο της τον εαυτό, την μυστηριώδη ψυχή της και πρωτόγνωρη δυναμικότητά της.


Σε μία συνέντευξη του Paul de Angelis σχολίαζε:

- Από μικρή, και πιστεύω πως αυτό συμβαίνει σε πολλά περισσότερα άτομα απ' όσο πιστεύετε, είχα πολλές περίεργες εμπειρίες με όλων των ειδών φαντάσματα, οράματα και άλλα πράγματα γενικά καταδικασμένες από την χριστιανική ορθοδοξία... Ναι, οι πρώτες μου περίεργες εμπειρίες και ανεξήγητες ξεκίνησαν από τα δύο μου χρόνια. Τις είχα όλη τη ζωή μου.


Καταφέρνει δηλαδή να ενώσει τον κόσμο του μυστηρίου και του ονείρου με τον πραγματικό υλικό της ζωγραφικής και των χρωμάτων. Με τη υφή και τα αντικείμενα που ζωγραφίζει, όταν κάποιος προσπαθήσει να τα αναλύσει ή να τα προσεγγίσει, αυτά εξατμίζονται, γίνονται ρευστά, και ειλικρινή μπαίνουν μαλακά στο μυαλό, στην ψυχή μας, στα όνειρά μας. Τους δίνει μία μορφή, κάνει τις εικόνες φανταστικές και αόριστες, να μπορούν να υπάρξουν στον κόσμο των φαινομένων. Όπως θέλησε και η ίδια, δεν εντάσσεται αποκλειστικά στον σουρεαλιστικό κίνημα, αλλά τελικά φτιάχνει ένα δικό της τρόπο να εκφράζει την δική της πραγματικότητα.


Δεν είναι όμως η μόνη που ζει και βυθίζεται σε αυτήν την υπερφυσική πραγματικότητα. Οι Remedios Varo, η Alexandra David-Neel, Mirra Alfassa και Helena Blavatsky είναι κάποια παραδείγματα στα οποία θα αναφερθούμε στο μέλλον.

 

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο της και τη ζωή της:

http://www.theguardian.com/artanddesign/2015/jan/28/leonara-carrington-wild-at-heart

http://www.leocarrington.com/home-pagina-principal-1.html

http://www.tate.org.uk/whats-on/tate-liverpool/exhibition/leonora-carrington

http://maricarmenvillares.blogspot.gr/2012/01/leonora-carrington-la-inasible.html

The Best United Kingdom Bookmaker lbetting.co.uk Ladbrokes website review